San José, 23 april 2012

In het weekend dat Wilders' wassen neus afviel en François Hollande Nicolas Sarkozy een flinke trap verkocht, zijn ook wij naar Parijs geweest, voor Emma's eerste bal. Op school werd er een bal voor  dochters en vaders georganiseerd.  'April in Parijs' heette het.  Ik weet niet precies wat er zo speciaal is aan de maand april in Parijs maar ik verheugde me zeer op de kaas en de wijn.
Wij hadden ons dus feestelijk uitgedost  voor de soirée.

Niet veel Parijs aan, hoor: een tekening van de Eiffeltoren en juffrouwen de "Ohlala!" kirden.
Voor de rest: salsa!  Luid, opzwepend, vol corazons en amors.  En die vaders hun dochters maar rondzwieren en tonen hoe fit en soepel ze nog zijn.  En die dochters maar hopen dat ze nergens tegenaan geknotst worden door hun wilde vaders.  Gelukkig waren de meeste vaders ouder dan ze zich voordeden en al spoedig uitgedanst, waarop ze ze hun smartphones te voorschijn haalden om interessant en druk te staan doen, zodat de meisjes zonder al te veel gevaar voor lijf en leden onder elkaar konden dansen of gewoon achter elkaar aan konden rennen.
We hebben ons ontzettend geamuseerd.  Maar het buffet viel zwaar tegen: geen kaas, geen wijn, geen pâté; wel een chocoladefontein, sloten coke en industriële cake.  Dat is een groot verschil met de feesten op de school van de kinderen in België, die eigenlijk vooral bedoeld waren voor de ouders; kaas- en wijnavonden, barbecues, ontbijten: allemaal georganiseerd om het gezellig te maken voor de volwassenen.  Hier zijn de schoolfeesten er voor de kinderen en als je dat als volwassene niet zo boeiend vindt heb je maar pech.

Hoe minder over Wilders gesproken, hoe beter.  Maar toch: een Nederlandse ambassadeur had jaren geleden aangegeven dat hij een anti-Wilderspagina op Facebook leuk vond.  Hij kreeg onlangs een flinke tik op zijn vingers van de minister zelf, die blijkbaar niet veel anders te doen heeft dan oude Facebookberichten van zijn mensen te lezen en zuur te kijken.  Gedogen geldt blijkbaar niet voor wie niet achterover valt van bewondering voor de Helmboswuivende en iedereen danst naar zijn pijpen.  De grote verdedigers van de grove meningsuiting hebben vaak heel lange tenen.
Let dus op, volgende keer als u weer eens publiekelijk uw afkeer laat blijken voor hij-die-nog-elke-nacht-droomt-van-een-grote-met-mayonaise-en-stoofvleessaus.  U wordt uit het Volk gestoten.

In de Centrale Vallei is het regenseizoen opnieuw aangebroken en de gerbuikelijke problemen zijn weer opgedoken: mensen gooien zoveel afval op straat dat de riolen en afwateringsgrachten verstopt raken en elke stortbui overstromingen veroorzaakt.  Ondanks informatiecampagnes en huiveringwekkend hoge boetes, blijven de mensen gewoon rotzooi maken op de openbare weg en spoelen er dus constant wegen en huizen weg.  Gelukkig wonen wij op een helling zonder grachten of rivieren in de buurt en kan ons huis niet onderlopen.
De regering heeft geen geld om de infrastructuur te onderhouden want niemand betaalt belastingen.  De meest mensen verdienen te weinig om te moeten betalen en 60% van de mensen  wel zouden moeten betalen, vertikt dat.  Zelfs de minister van Financiën heeft jarenlang belastingen ontdoken en moest enkele weken geleden onder algemeen hoongelach aftreden.  De spotternijen in de pers bereikten echter een hoogtepunt toen het hoofd van de belastingdienst de volgende dag ontslatg moest nemen omdat uitgerekend hij had gefraudeerd met zijn aangifte. 
Intussen stevent het land af op een begrotingstekort van meer dan 5%.  In de uitgaven snoeien kan niet want die zijn er nauwelijks: er is geen geld voor onderwijs, gezondheidszorg en veiligheid.  De rijken - en het zijn de rijken die in het parlement zitten - vinden dat ook niet nodig: het is voor hen goedkoper om hun kinderen naar dure privéscholen te sturen, naar privéziekenhuizen te gaan en privébeakingsagenten in dienst te nemen dan om belastingen te betalen.  De armen moeten zich maar zien te redden met slechte scholen, nauwelijks uitgeruste ziekenhuizen en een gedemotiveerde politie.
De regering zit dus in de financiële nesten.  Meer besparen dan het schrappen van de hoogste ambtenarenpensioenen (hoofdprijs: een voormalige rechter die 30 000 USD per maand krijgt) kan ze eigenlijk niet, dus moet ze op zoek naar nieuwe inkomsten.  Ze wilden BTW gaan innen op privécholen en privéziekenhuizen.  Klassenstrijd, vinden de rijken, schandalige pesterijen, pure afgunst.  De regering was maanden lang bezig met pijnlijke onderhandelingen over een belastinghervorming en toen die eindelijk door het parlement was goedgekeurd, oordeelde het Hooggerechtshof dat het hele boeltje ongrondwettelijk is.  Terug naar af, dus.  En zo gebeurt er niets, in dit land.

In San José regent het maar aan de kust is het weer nog steeds prachtig, al schijnen de meeste toeristen dat niet te weten.  De hotels zijn dus zo goed als leeg en je kunt er dan ook voor een schijntje terecht.  Wij hebben het weekend doorgebracht in het zwembad van een hotel aan de Pacific.

Plezierig.  Casper heeft het plezier van het onder water zwemmen ontdekt en hij is daar - zoals in veel dingen - heel fantiek in.  Je ziet hem dus uren zo rondzwemmen:

En ondertussen scheren de rode ara's boven het oerwoud.  Ze vormen paren voor het leven en je ziet ze dan ook steeds met z'n tweeën overvliegen. Het vrouwtje iets achter het mannetje, als een stel traditionele  moslims.   Ze kondigen hun komst steeds heel luid krassend aan, je hoeft dus niets te missen van hun spectaculaire overvlucht.

Je ziet hier trouwens opvallend weinig vogels aan de kust.  Een eskadron pelikanen, een visarend, af en toe een fregatvogel en enkele zilverreigers en dan heb je het wel gehad.  Er zit niet veel vis in de zeeën voor de kusten van Midden-Amerika en dat merk je meteen aan de vogelstand.


En nu neem ik afscheid. Hasta luego.

San José, 8 april 2012

Ook dit jaar heeft de Heer het 'm weer geflikt: hij is verrezen!  Ook voor u; ook al verdient u dat misschien niet.
Wij hebben Hem in ieder geval gezien: Jezus Christus.  Vorige week, in de tuin van een huisje dat we hadden gehuurd.  Maar omdat de Here Zijn hand niet omdraait voor een gedaante meer of minder, verscheen Hij aan ons als helmbasilisk.  Dat  beestje wordt ook de Jezus Christushagedis genoemd omdat hij over het water kan lopen.  En niet zo maar een kort stukje: hij kan rivieren van tientallen meters breed oversteken.  Hij rent rechtop  en haalt een snelheid van 15 km/u.  De manier waarop hij zijn poten neerzet en de huidflapjes tussen zijn tenen zorgen ervoor dat hij niet in het water plonst.  Merkwaardig diertje.

Wij hebben hem gezien aan de Caraïbische kust, waar we Semana Santa hebben doorgebracht.  Voor het eerst waren we aan die kant van het land, aan de grens met Panama.
Om in Puerto Viejo de Talamanca te komen rijd je tientallen kilometers langsheen de bananenplantages.  Bananen zijn, samen met koffie en ananas, het belangrijkste exportproduct van Costa Rica.  Maar de productie is geautomatiseerd zodat er nog nauwelijks werk is voor de landarbeiders die in de oude vervallen huisjes aan de rand van de plantages wonen.  De door de Amerikaanse plantage-eigenaren gebouwde kerkjes en schooltjes en de Chinese kruidenierswinkeltjes liggen er vervallen bij.

Puerto Viejo zelf is stoffig, rommelig, lawaaierig,exotisch, kleurrijk.  De meeste inwoners zijn zwarte rastafarians die Bob aanbidden.  Overal hoor je reggea en reaggetón, de moderne commerciële versie ervan. Over het laatste kan ik kort zijn: bagger. Nog liever de hele dag Madonna.

De anderen zijn ingeweken hippies die in een walm van wiet surfplanken verhuren, macrobiotisch koken, massages geven, gebatikte jurken verkopen of cafeetjes uitbaten.  Zoals Smeerkees, een Hollander die een zelfs naar plaatselijke normen vies koffiehuis heeft.  "We surff de best koffie in de town," beweert hij niet geheel waarheidsgetrouw.  "I don't sell drugs," zegt hij ook.  Dat is wel duidelijk: hij gebruikt het spul liever zelf.

Maar ondanks de constante vakantiesfeer, de joints, de rum, de muziek zien de mensen er niet vrolijk uit.  Het vriendelijke Pura Vida van de rest van het land is hier afwezig, in plaats daarvan heerst er een zekere grimmigheid.  Waarschijnlijk is de hele tijd vakantie hebben toch niet zó plezierig.  You can check out any time you like but you can never leave.
Er wonen ook veel Fransen en vooral zij zijn onvriendelijk: alsof ze het iedereen kwalijk nemen dat van alle Fransen net zij niet in la douce France mogen wonen.

De Caraïbische kust is heel anders dan de Pacific.  Hier zijn geen bergen die tot aan het strand komen en in plaats van de vele baaien en inhammen is het strand hier recht en kilometers lang.

Het water is onwaarschijnlijk helder en blauw en het zand is wit: hier wordt de reclame van Bounty opgenomen.

Geen moderne hotels en appartementsgebouwen maar traditionele huizen, de meeste in felle kleuren, op palen en met een dak van palmbladeren.

De hitte is verraderlijk.  Je hebt niet het gevoel dat het heet is maar elke inspanning is te veel, als je je schoenen hebt aangetrokken ben je al uitgeput.  Geen wonder dat de meeste mensen hier een paar versnellingen lager schakelen.
En je hebt geen spectaculaire zonsondergangen zoals in het westen: opeens is het donker, zonder waarschuwing of voorteken.  Heel vreemd.

Ook de bezoekers zijn anders dan aan de Pacific.  Niet het Escazú-volk met dure kapsels, blitse auto's en opzichtige zonnebrillen die elegant cocktails komen drinken maar grote families dikke mensen in gevaarlijk door hun assen buigende oude auto's met kofferbakken die uitpuilen van de blikjes bier en de vettige hap.  Frigoboxtouristen.  Op het strand zoeken ze een plekje onder de palmbomen, openen hun koelboxen en beginnen aan het feest: ze zitten de hele dag genoeglijk te schransen.  Af en toe duiken ze de golven in en als ze opnieuw genoeg honger en dorst hebben zetten ze het feestmaal vrolijk verder.
Er wordt ook uitbundig gefietst: de vlakke wegen nodige tot heel ontspannen gepedaleer.  Niet altijd even recht.

Het natuurgebied van Manzanillo staat bekend om de grote groepen beschermde lederschildpadden die er hun eieren komen leggen. De stranden waar ze dat doen worden goed bewaakt en je mag er alleen naartoe met een gids.  Wij dus ook.  We hebben urenlang op een donker strand gestaan.  Dat heeft wel iets: de Caraïbische zee bij maanlicht.  Maar we hebben geen schildpad gezien.  Dat is heel uitzonderlijk volgens onze gids: normaal gezien struikel je er over de schildpadden.  Jaja.
Het beschermen wordt in ieder geval wel ernstig genomen: toen wij daar stonden uit te kijken naar de mythische schildpadden, kwam er een dronken man zonder gids het strand op.  De bewakers stormden meteen op hem af en voor de dronkenman wist wat hem overkwam had hij handboeien om.  Ze sleepten hem bij zijn haar het strand af en mepten hem een paar keer flink met zijn hoofd tegen zijn auto.  Die anders zo vriendelijke Tico's kunnen echt wel ruw zijn met elkaar als het om schildpadden gaat.

De wegen naar de dorpjes worden afgezet door een plaatselijk comité en alle automobilisten worden verplicht een bijdrage te betalen 'voor het schoon houden van de stranden'. In ruil krijg je een handgeschreven kaartje. Ik weet toch niet of dit allemaal wel zo eerlijk is.  De blokkades staan in ieder geval steeds naast een supermarkt, ik neem aan dat de leden van het schoonmaakcomité daar de opbrengst van hun kaartenverkoop uitgeven aan de dagelijkse boodschappen.

Om terug te rijden namen we de grote weg tussen Puerto Limón, de belangrijkste haven van het land, en San José.  Normaal gezien hang je daar de hele tijd achter grote vrachtwagens maar nu reden we zo goed als alleen.  Ook de winkeltjes en restaurants langsheen de weg waren gesloten.  Semana Santa wordt echt wel gevierd. San José is een dode stad: iedereen zit op het strand en wie niet zo ver kan komen zit wel ergens aan een rivier (de rivieren zien er nu zo'n beetje uit als de Ganges tijdens een religieus festival: zo massaal wordt er in gezwommen).  Alleen de supermarkten zijn open.  Maar zij mogen geen alcohol  verkopen van Witte Donderdag tot Pasen.  Ook de restaurants en cafés zijn alcoholvrij: de mensen moeten het Paasweekend nuchter beleven.  De politie controleert streng en in de winkels zijn de flessen wijn afgedekt met doeken en de koelkasten met het bier verzegeld.  De wet is natuurlijk zinloos: iedereen die wil, koopt zijn drank op voorhand.  Zo heb ik de indruk dat de weinige mensen die ik hier in de stad tegenkom allemaal dronken zijn.  En de paar auto's die we zagen op de terugweg van de kust slingerden allemaal opvallend.
In ieder geval geldt het verbod niet voor Europese toeristen: zij kunnen dat immers niet weten en het zou hun vakantie verpesten als ze 4 dagen niets mochten drinken.  Echt waar: voor hen wordt een uitzondering gemaakt  en als het zo uitkomt zijn wij ook toeristen.   Zo zaten Carola en ik lekker een glaasje wijn te drinken in een restaurant terwijl de andere gasten het bij cola moesten houden.  Wij toastten hun nog wel vriendelijk toe maar dat verbeterde hun humeur niet.  Alsof wij die wet gemaakt hebben, hé.  Dat ze een beetje zuur zitten doen tegen de leden van het parlement.

De paternoster is hier nu het mode-attribuut bij uitstek.  Iedereen loopt er met eentje en ze hangen aan auto's en fietsen.  Vooral ik combinatie met een dikke buik en een zwembroek zijn ze mooi.

Emma heeft een nieuwe juf.  Haar gewone juf gaat bevallen en komt niet meer  terug voor het eind van het schooljaar.  Bij onze eerste kennismaking was ik een beetje overdonderd door de blik in haar ogen: een waanzinnig vuur dat je anders alleen ziet bij fanatieke gelovigen en gebruikers van Applecomputers.  Ook de kinderen wisten niet goed wat ze moesten denken van haar overdreven enthousiasme.
Haar gedrag had een eenvoudige verklaring: zij is naar Costa Rica gekomen als evangelische missionaris.  Evangelische christenen geloven dat de Bijbel letterlijk moet genomen worden en dat alle verhaaltjes erin waar zijn: de schepping in 7 dagen, de Ark van Noah,  verrijzenis: niets metafoor of symboliek of literatuur maar allemaal zo gebeurd.  En ook alle smeerlapperijen van Jaweh (alles welbeschouwd een gore rotzak buiten categorie, met een voorkeur voor volkenmoord en etnische schoonmaak) ook, wat meteen ook de onderdrukking van de Palestijnen door Israël goedpraat (hun voorouders deden nogal wat ergere dingen tegen de andere volkeren in Palestina - en tegen elkaar - in opdracht van de Grote Baas). De evangelicanen keren geen andere wang toe, hoor: hun God is van de wraakzuchtige variant.  Ze zullen het niet graag horen maar in hun blinde aanbidding van het Woord en hun niet zo fijne godsbeeld, doen ze denken aan fanatieke moslims.
Gelukkig is zij ondertussen een stuk rekkelijker geworden, vertelde ze mij toen we even zaten te babbelen, maar zo veel jaren getikt geloof laten natuurlijk hun sporen na.
Als het maar goed komt: Emma is heel erg gesteld op haar echte juf en zij heeft het nogal moeilijk met veranderingen.  We houden het in de gaten.

Tenslotte geef ik graag ruimte aan onze sponsors, die al onze reisjes mogelijk maken.
Lonely Planet:

Supergel:

En Centerparks Playa Chiquita:

En nu gaan we paaseieren zoeken.  Houdoe en bedankt!

San José, 26 maart 2012

Bijna Semana Santa!  Iedereen loopt er al vrolijk bij want de Goede Week is hier voornamelijk de Week van het Goede Leven.  Alles is gesloten want iedereen zit dan op het strand.  In hun hoofd zitten velen er nu al, zoveel is duidelijk.  Mensen vragen niet meer hoe het gaat maar waar je Semana Sante gaat doorbrengen.  In de straten van ons dorp zijn er al Romeinse soldaten opgedoken die alvast repeteren voor het passiespel van volgende week: er gaat er eentje gekruisigd worden vóór onze kerk.  Dat vind ik toch wel speciaal, hoor.

Bij Emma op school was er 'living museum'.  Alle kinderen moesten een held kiezen, zich in zijn leven verdiepen en zich dan verkleed als de held in kwestie een spreekbeurt over zijn leven geven.  De eerste keer gewoon in de klas maar uiteindelijk buiten, voor een hele groep oudere kinderen en ouders.  Zo zijn die Amerikanen wel: veel aandacht voor spreken in het openbaar en eigenlijk voor creatief omgaan met taal in het algemeen.  Je merkt aan die kinderen, zelfs de native speakers, dat ze allemaal heel nerveus zijn als ze moeten spreken voor een grote groep onbekenden maar je ziet hun zelfvertrouwen groeien tijdens hun spreekbeurt en allemaal staarden ze aanvankelijk bedremmeld naar de grond maar tegen het einde van hun spreekbeurt durfden ze allemaal de luisteraars aan te kijken.
Ze konden kiezen uit een lange lijst helden, de meesten Amerikanen.  Lincoln, Kennedy, Neil en Lance Armstrong, Diane Fossey.  Maar ook Moeder Teresa, Pelé, Einstein, da Vinci en Simon Bolívar waren mogelijk.  Naast een hele groep van wie ik nog nooit gehoord had maar die toch belangrijk geweest zijn voor de Amerikanen: piloten, ontdekkingsreizigers, muzikanten, dichters, burgerrechtenactivisten, sportlui. 
Emma moest in het begin van het schooljaar niet meedoen aan die moeilijke dingen.  Maar dat is afgelopen nu: hup, mee met de anderen.  Dat doet haar goed.  Ze was Hellen Keller, een dove en blinde vrouw die heel veel gedaan heeft voor haar lotgenoten.  Ze vertelde dat allemaal met grote geestdrift en ik was een heel trotse vader.

"Eighdeen eighdy-eighd," zegt ze, en "I'm done" als ze wil zeggen dat ze ergens klaar mee is.  Ze spreekt echt al heel goed Engels en ze heeft de Amerikaanse brutaliteit overgenomen om zomaar recht op mensen af te stappen en een praatje te beginnen.  Wat een verandering.
We kennen nu al een aantal andere ouders en het is echt wel gezellig tijdens schoolactiviteiten.
Ik ben uitgenodigd voor een gesprek onder vaders, over hoe je om moet gaan met je puberdochter.  Ze moeten nu toch echt niet gaan overdrijven: als ze denken dat ik de behoefte voel om diepzinnige gesprekken te gaan voeren met een aantal onbekende venten, waarbij diepe twijfel en onzekerheid en tranen beloond worden met een knuffel, hebben ze het echt wel verkeerd voor.  Eerlijk, zeg!  Al genoeg emotionaliteit in deze maatschappij.

Omdat wij af en toe ook op uitstap gaan, gingen we afgelopen weekend naar het Parque Nacional Marina Ballena, het walvissenpark.  De trekroute van de bultrugwalvis, die voor de kust van Mexico en Californië gaat bevallen omdat het water daar warmer is en meer voedsel bevat zodat de kleintjes daar een grotere overlevingskans hebben dan in de zeeën van antarctica, komt vlakbij Dominical dicht tegen de kust, zodat ze vandaar vaak heel goed te zien zijn. 

Voor de kust van het park zelf leeft ook een groep bultruggen permament.  Tenminste: dat denken wetenschappers toch maar ze zijn daar niet zeker van.  Het is namelijk niet zo gemakkelijk om te zien of er een permanente bewoner zijn kop uit het water steekt of een voorbijtrekker. Je kunt een walvis ook niet zomaar verdoven een een zendertje vastmaken aan een vin of zo, zoals dat met vissen en vogels gebeurt, er is geen enkel aquarium groot genoeg om zo'n verdoofd beest eens rustig vanalles om te binden.  Wetenschappers weten merkwaardig weinig over deze reuzen.
Een onwaarschijnlijke toevalligheid is dat er vanuit het park een schiereiland in de vorm van een walvissenstaart de zee in steekt.  Dat houd je toch niet voor mogelijk, voor een plek waar de dieren ook daadwerkelijk te zien zijn:

De stranden in de zuidelijke Pacific zijn veel uitgestrekter dan die in het noorden, waar je baaien hebt.  In het zuiden zijn het kilometerslange stranden die zonder overgang doorlopen in de heuvels van het binnenland.  En uitgestorven.  je hebt het hele strand voor jezelf.

De onmetelijke oceaan nodigt sommigen uit tot stille contemplatie:

Anderen eerder tot het maken van etnische muziek op geïmproviseerde instrumenten:

Toen Carola en ik 's avonds bij ons huisje zaten scharrelde er een margay door het gebladerde boven ons hoofd.  Een margay is een kleine jaguar die vooral in de bomen jaagt en kan klimmen als een aap.  Hij kan zelfs ondersteboven  naar beneden klimmen, wat van alle katachtigen enkel de nevelpanter hem nadoet.  Een heel speciaal diertje en we hadden geluk dat we hem zo goed zagen: hij is heel schichtig en zeldzaam.

Voor de rest heerste er de hele nacht in het oerwoud weer het gebruikelijke lawaai: brulapen en -kikkers, gekrijs en gesnuif en gepiep en gegil.  Vooral de krekels deden hun best.  Er waren drie soorten: een soort die gewoon tsirpte, een soort die het geluid van een tandartsboor nadeed en een soort die het geluid maakte van een ouderwetse telefoonmodem.  Maar allemaal zo ontzettend luid dat het leek alsof je in een houtzagerij met een hele grote modem zat.  Onwaarschijnlijk.  En daarbij 20 centimeter lange sprinkhanen, wandelende takken zo groot als mijn hand en allerlei andere insecten die zo reusachtig waren dat ik dacht dat we in Jurassic Park terecht gekomen waren.   

En tenslotte, omdat het niet alleen wolven zijn die naar de maan huilen:

San José, 21 maart 2012

Lente!  Het begint weer te regenen hier.

Ik heb een examen afgelegd.  In het Spaans dan nog.  En met succes.

Ambassades kunnen overal ter wereld toegangsbadges krijgen voor de luchthavens, zodat hun medewerkers mensen kunnen gaan ophalen en wegbrengen.  Gewoonlijk volstaat het om een plechtige brief (een 'verbale nota') te sturen naar het ministerie van Buitenlandse Zaken van het land waar je je bevindt om zo'n pasje te krijgen.

Maar niet zo in Costa Rica!  Om de begeerde gafete te krijgen, moet je eerst een cursus volgen en een examen afleggen.  Een cursus over de veiligheid op het vliegveld, samen met kruiers-in-opleiding en leerling-veiligheidsagenten.  Zo heb ik geleerd welke verschillende soorten vuur er bestaan en hoe die geblust moeten worden; wanneer de mist zó dicht is dat het vliegveld gesloten wordt; hoe de verschillende delen van een luchthavengebouw heten en wat het gevaar is van vreemde objecten op de landingsbaan.

En daarna test.  20 meerkeuzevragen, waarvan je er tenminste 17 juist moet hebben.

Zoals: "Als je een achtergelaten laptop vindt in de lobby, wat doe je er dan mee?  a. Ik negeer de laptop. b. Ik houd de laptop voor eigen gebruik. c. Ik breng hem naar de luchthavenpolitie."  Of: "Mag ik mijn auto op de landingsbaan parkeren? a. Ja, maar alleen buiten de werkuren. b. Nooit. c. Ja, als ik dat eerst heb afgesproken met de directeur van de luchthaven". 

Toch ben ik geslaagd.  De ander vragen waren namelijk gemakkelijker.

Toen ik trots wegging met mijn gloednieuwe badge zag ik de helft van mijn cursusgenoten nog zitten piekeren in het examenlokaal. "Mag ik nu wel of niet roken terwijl ik het vliegtuig voltank?".

Hét hoogtepunt van het jaar in Escazú is de optocht van de ossenwagens.  Alle straten worden afgesloten voor de stoet van honderden beschilderde ossenwagens die van de kerk halverwege de helling naar de kerk boven op de top trekken.  De ossen worden gedreven door boeren in hun beste pak en met een flink stuk in hun kraag. Langsheen het hele traject zitten mensen die van heinde en verre gekomen zijn te drinken en commentaar te geven op het schouwspel.  

Sommige karren zijn groot en worden getrokken door kleine osjes:

Andere zijn dan weer piepklein maar worden getrokken door enorme beesten:

Wie geen ossen had kan een paar geitjes voor een karretje spannen en we zagen ook iemand met een hondenkar.  Bij de kerk van San Antonio, hoog in de bergen, worden de karren gekeurd en de winnaars aangeduid.  En als een en ander uit de hand loopt en aangeschoten drijvers elkaar te lijf gaan en elkaar karren bekladden komt de cavalerie tussenbeide en herstelt de rust.

Van de os op de ezel. De stier, eigenlijk.  De kids gaan naar een Amerikaanse school waar er ook Amerikaanse dingen dingen gebeuren.  Zoals rodeo, dat ook in Costa Rica populair is.  'Steers' Emma.

Ze is trouwens heel blij: er zit sinds vorige week een Nederlands jongetje bij haar op school en zij kan nu de oude rot uithangen en hem wegwijs maken, wat ze met veel plezier en luid babelend doet.

Het is Festival van de Francofonie in San José.  Alle Franstalige landen bieden samen een cultureel programma aan: films, tentoonstellingen, concerten.  Tegelijkertijd wordt er het Festival Internacional de las Artes gehouden in het park van La Sabana.  Ook daar muziek en dans en gezang.  De Francofonie heeft daar een huis tussen de honderden tentjes om de Franse cultuur te verspreiden.  De plannen van het huisje zagen er heel goed uit: elegant en eigentijds.  De werkelijkheid is iets minder: scheve muren van verrot spaanderplaat.  En daar hebben ze heel veel geld voor gevraagd, de organisatoren van het Festival de las Artes, nadat ze ons eerst in de waan lieten dat het gratis zou zijn.  Bedrog!

Enfin, er gebeuren toffe dingen: de Fransen organiseren een kaasproeverij, de Zwitsers hebben een funkband met een zangeres die alpenhoorn speelt, de Canadezen een groepje Mounties en wij hebben 2 Belgische muzikanten die samen met 3 Costa Ricanen hebben opgetreden.  Niet de minsten: Pierre Anckaert is een bekende jazzpianist die uitstappen heeft gemaakt naar klassieke muziek en techno, Emile Verstraeten is de violist van Bart Peeters en heeft met Björk gespeeld, en met kapitein Winokio.  Toffe gasten.  Ik ben met hen naar het strand geweest waar ze zo verbrand zijn dat ze 's avonds hoofden als tomaten hadden en hun partituren niet meer konden lezen.  En meer dan een gesprek kwam er ook niet van met hun vrouwelijke fans.  Zondag speelden ze in de concertzaal van een Belgisch restaurant in de heuvels, terwijl de zon spectaculair onderging in de glinsterende Stille Oceaan.  En maandag in een gepast smoezelige club in de universiteitsbuurt.  De pannen van het dak!

Tenslotte: zaterdag waren we op een barbecue waar ik een Heineken gedronken heb. Een mens moet de risico's immers niet schuwen.  Eén Heineken, niets anders.  Koppijn!  Smerige bocht.  U bent gewaarschuwd.

San José, 5 maart 2012

Ik heb veel respect voor de natuur maar dat respect moet wel van twee kanten komen.  En dat is niet altijd het geval, zoals we afgelopen weekend moesten ervaren.

We gingen naar Nationaal Park Manuel Antonio, hagelwitte stranden aan de kust van de Pacific, één van de populairste toeristenbestemmingen van het land. 

Het dorp bij de ingang staat dan ook vol met hotelletjes en restaurants en toeristenwinkeltjes.  Net voor we het park bereikten werden we tegen gehouden door officieel uitziende mannetjes die ons een parkeerplaats aanwezen en ons meteen lieten betalen voor een gids.  Te laat realiseerden we ons dat het geen echte parkgidsen waren maar eigenlijk gewone dorpsbewoners die zelf een handeltje hadden opgezet in toeristengidserij en daar ontzettend veel geld voor vroegen.  Maar toen hadden we al betaald.  Dankzij onze gids hebben we een paar luiaards gezien.  Niet meteen een prestatie: die dieren liggen toch zomaar een beetje in een boom te liggen.  Verder niets.  De gids was niet zo goed.

In Manuel Antonio komt de jungle tot aan het strand, wat heel uitzonderlijk is:

En in die jungle wonen allerlei dieren.  Zo ook een familie schattige witschouderkapucijnaapjes, die van Carola en Emma een lekker stukje fruit kregen:

Ze betaalden deze daad van vriendelijkheid terug door Emma prompt te bekogelen met hetzelfde harde fruit dat ze net gekregen hadden.  Recht op haar hoofd.  Dat stemde Emma heel verdrietig.

Het water voor de kust van Manuel Antonio bevat uitzonderlijk veel zout, waardoor je blijft drijven, net zoals in de Dode Zee.  Je hebt daar ook geen branding, alleen een zachte golfslag zoals in een tropisch zwembad.  Je ligt dus lekker een beetje heen en weer te klotsen in het zonnetje.  Ondertussen azen de dieren van het oerwoud echter op je spullen.  Zoals een wel heel gemeen kijkende oude kapucijnaap die zachtjes door de bomen kwam aansluipen:

Niet veel later kreeg hij het gezelschap van enkele gemaskerde rovers, die het ook op onze spullen gemunt hadden (de kenners herkennen daartussen Gozie en Papi):

Hierop brak er een wild gevecht uit tussen Carola en de dieven, die zich niet zomaar lieten verdrijven en hun zinnen gezet hadden op onze rugzak.  Uiteindelijk dropen ze af, achterna gezeten door mijn nochtans doorgaans vredelievende en diervriendelijke echtgenote die woest met een dikke stok zwaaide en luid verwensingen schreeuwde.

Toen we een boterhammetje zaten te eten kwam er een leguaan uit de bosjes gekropen:

We moesten heel hard lachen om de geniepige blik in zijn ogen.  Het lachen verging ons enigszins toen hij bliksemsnel op Casper afsprong en bijna zijn klauwen in zijn lijfje zette.  Wie had kunnen denken dat leguanen 1 meter hoog kunnen springen?  Wij in ieder geval niet.  

Terug in ons hotel kregen we het bezoek van een grote groep gele doodshoofdaapjes, die het dak gebruikten als brug tussen 2 grote bomen.  Er waren ook een aantal moeders met kleintjes bij.  Fantastische klauteraartjes:

In het bos rondom het hotel wonen ook brulapen.  Er wordt gezegd dat de mannetjes brullen om hun territorium af te bakenen en vijanden te verjagen.  Ik heb die beesten eens goed in de gaten gehouden en ben tot een heel andere conclusie gekomen.  De mannetjes zijn voorzien van een stel uitzonderlijk grote en obsceen bungelende teelballen.  Tijdens hun geklim en gespring en gebuitel door de boomtoppen knotsen ze hun klokkenspel wel eens keihard tegen de takken aan.  Vandaar hun gebrul.  Deze theorie vergt nog enig onderzoek maar ik geloof wel dat hij klopt: ik zou ook zo zitten brullen als me dat overkwam en ik zie geen enkele reden om aan te nemen dat dat bij apen anders zou zijn.

Vanuit onze kamer zagen we alweer een adembenemende zonsondergang:

Na die zonsondergang werd het iets minder plezierig.  De eerste nacht werden we gewekt door een reusachtig vuurwerk: Enschede revisited. Er kwam maar geen einde aan.  En daarna mariachimuziek tot de vroege ochtend.  Er was een bruiloft in een naburig hotel.  Het zijn wel feestneuzen, die Tico's.
De volgende nacht werden we uit onze slaap gehouden door onze buren: een Amerikaans stel dat duidelijk genoten had van de fijnste Colombiaanse coke.  Met zijn bromstem bekende hij de meest genante zaken aan haar (en ook aan ons), zij reageerde daarop met een onophoudelijk idioot gegiechel.  Op de muur bonzen had weinig zin: na een paar minuten stilte herbegon het gebrom en gegiechel elke keer.  Alsof dat nog niet genoeg was gingen ze toen naar muziek luisteren.  Johnny Cash.  Nu laat ik altijd al liever een tand trekken zonder verdoving dan naar country te moeten luisteren maar om 2 uur 's ochtends en begeleid door stoned gegrinnik is het hels en ik had met plezier al mijn tanden veil voor stilte.  En net toen ik dacht dat er nooit een eind zou komen aan de foltering werd het nóg erger: ze zetten Sade aan.  Sade, hoe wreed kun je zijn.  Ik ben bewusteloos gevallen. 
Toen we 's ochtends luid met de deuren sloegen en onder de douche floten en zongen, werden we beloond met pijnlijk gesteun en gekreun vanuit de kamer van de buren die hun cokeroes probeerden uit te slapen.  Dat maakte toch veel goed. 

Tenslotte, een welverdiend rustmoment onderweg naar Manuel Antonio:

Ik hoop van u hetzelfde.

San José, 27 februari 2012

Omdat het hier al een hele tijd droog is, zijn we naar het regenwoud getrokken.  Naar Horquetas, waar het water van Braulio Carrillo naartoe stroomt.  Zoals ik al eerder schreef, regent het daar onophoudelijk.  Boven de bergen hangen dan ook steeds dikke, grijze wolken:

En dat terwijl achter je rug, boven de Caraïbische kust de hemel blauw is.

Het noordoosten van Costa Rica krijgt niet zo veel bezoekers: Costa Ricanen vinden dat het daar te veel regent en toeristen trekken verder naar de kust.  Het is er wel héél mooi.  Rustig, vooral.  Rivieren, bossen, heuvels.

En het regenwoud is anders dan in de Hooglanden:  opener, met reusachtige bomen, waarin natuurlijk weer honderden vogels wonen. 

We verbleven in een hotel waar ook groepen gringo's op zoek waren naar healing.  Ze zaten rond grote tafels en vertelden luidop over hun trauma's en frustraties en zonden en elke pijnlijke bekentenis werd beloond met luid applaus, schouderklopjes en omhelzingen.  De meesten waren vrouwen maar er waren ook een paar mannen bij, die met vettige paardenstaarten en vettige baseballpetten en vettige t-shirts en vettige glimlachjes en vettige knipogen met hun tong uit hun bek naar de verhalen luisterden.  Zij waren steeds de eersten om te omhelzen en hun omhelzingen duurden duidelijk langer en waren intenser dan die van de vrouwen onder elkaar.  Die kerels waren duidelijk zelf niet op zoek naar spirituele genezing, zij hadden een ander soort healing in gedachten.  Hoe zielig kan een mens zijn, zeg.

Maar wij trokken ons daar niets van aan.  Wij hadden andere dingen aans ons hoofd.  Zoals zwemmen in een zwembad met waterval midden in het oerwoud, bijvoorbeeld.  Terwijl de toekans tussen de bomen heen en weer schoten.     De healers kwamen daar niet, wij hadden het helemaal voor onszelf.  En dus ook de 40 meter lange glijbaan waar je zóveel vaart maakte en waar de bochten zó scherp waren dat ik steeds vreesde over de rand gekatapulteerd te zullen worden, waarna ik wel iets meer nodig zou hebben dan een paar healingsessies.  Bijkomende uitdaging was het feit dat het zwembad maar 30 centimer diep was op de plaats waar je als een torpedo in het water gelanceerd werd en dat er op de bodem tegels lagen met scherpe steentjes in het oppervlak.  Voor de durvers, dus!   Maar ik had geluk: meer dan een paar schaafwonden liep ik niet op. 
En we konden er heel hard om lachen.

Net buiten San José ligt de vallei van de Orosi.  We zijn daar in oktober eens geweest maar we hebben er toen niets van gezien: alleen maar mist en regen.  Het was dus een mooie verrassing toen we daar onlangs nog eens naartoe gingen en we het héle plaatje te zien kregen:

Tussen Cartago (dat om zijn lelijkheid vernietigd dient te worden) en het bedrieglijk genoemde Paraíso rijd je over een weg die qua afzichtelijkheid niet moet onderdoen voor de gemiddelde Vlaamse provinciale baan; maar dan kom je in het dorpje Orosi,  waar het mooiste kerkje van het land staat.  Het werd gebouwd in de 17de eeuw en heeft al honderden aardbevingen overleefd.  Binnenin de klassieke Latijns-Amerikaanse katholieke gruwel: levensgrote en overvloedig bloedende gekruisigde, gegeselde en bespotte Christussen (Christi?), wenende Madonna's, pijnlijk kijkende heiligen en vlammende harten. Eerder een soort spookhuis dan een plaats voor gebed en contemplatie.  Ik durf daar eigenlijk nooit zo goed naar binnen gaan met de kinderen maar zij hebben doorgaans meer aandacht voor het rare gedrag van de zich onophoudelijk bekruisende en knielende en prevelende bidders dan voor de griezeltaferelen aan het plafond en op de muren.  En de kaarsen fascineren hen ook, ze proberen er steeds zo veel mogelijk in één keer uit te blazen.  En ondertussen loochenen ze luidskeels God; gelukkig in het Nederlands zodat we er totnogtoe zonder klappen vanaf gekomen zijn.

De doden worden hier meestal niet begraven maar in een hokjes gestopt.  Waarschijnlijk is de grond te rotsachtig om een graf te graven.  Aan de buitenkant worden  de hokjes bekleed met badkamertegels, waardoor ze meer op openbare toiletten lijken dan op graven.  En rondom de kerkhoven staan muren die felblauw geschilderd zijn, omdat de boze geesten op de vlucht slaan van die kleur.  Echt wel diepgeworteld hier, hoor: het katholicisme.

Voor het eerst is de belangrijkheid van al onze diplomatieke vertegenwoordigingen berekend.  Er werd een klassement opgesteld, dat aangevoerd wordt door Parijs, Londen, Berlijn, Washington en de andere grote posten.  Wij staan op de 93ste plaats.  Net na landen als Belarus, Soedan, Bangladesh en Benin, waar we niet eens een ambassade hebben.  Dat was wel een onplezierige verrassing, moet ik zeggen.  Maar we laten de moed niet zakken: volgend jaar mikken we op de top-90.  Dat moet ons lukken!

San José, 13 februari 2012

Vanmorgen heeft de aarde gebeefd.  Al zeker de tiende keer sinds wij hier zijn aangekomen maar de vorige keren sliep ik, of zat ik in de auto, of was ik aan het trampolinespringen zodat ik er niets van merkte.  Maar vanmorgen vroeg werd ik wakker door gerammel aan het raam en geschommel van het bed.  Ik dacht eerst dat de kat weer lastig deed en het raam probeerde open te maken maar die lag rustig te slapen.  Daarna dacht ik dat de wind wel heel hard waaide en viel ik weer in slaap.  Maar vanochtend bleek het dus een aardbeving geweest te zijn met aan kracht van 6 op de Richterschaal,

Voorwaar geen klein bier.

Heel Centraal-Amerika is geologisch heel actief met regelmatige aardbevingen, die soms vulkaanuitbarstingen veroorzaken.  Sommige van die aardbevingen kunnen echt verwoestend zijn: in 1976 kwamen 23 000 mensen om tijdens een aardbeving in Guatemala, in 1972 vielen er 5000 doden in Managua en in 2009 maakten ze nog tientallen slachtoffers in Costa Rica en Honduras.

Al die aardbevingen komen er doordat hier niet minder dan vier tectonische platen tegen elkaar botsen: de Noord-Amerikaanse, de Zuid-Amerikaanse, de Caribische en de Kokosplaten.  En daar woon ik dan tussen.

En verder is de landengte eigenlijk één lange vulkaanketen en de lava die geregeld uitgespuwd wordt is heel vruchtbaar, wat – samen met de regen en de milde temperaturen– zorgt voor een unieke biologische rijkdom.

’t Is niet allemaal zever, wat ik hier vertel.  Al zou men wel eens een andere indruk kunnen krijgen.

Van de geologie naar de kleine kantjes van de mens.  Later vanmorgen, toen ik naar het werk reed, was een straatje waar ik doorheen moet geblokkeerd doordat een bus en een auto tegen elkaar gereden waren. Zonder erg: niet meer dan wat blikschade.  Dat komt geregeld voor.  De betrokken voertuigen moeten dan blijven staan tot de politie erbij komt om vast te stellen wat er precies gebeurd is, zelfs al gaat het maar om een schrammetje en is het overduidelijk wie er fout is.  Doe je dat niet, is de kans heel groot dat de verzekeringsmaatschappij niet uitbetaalt vooraleer de rechter een uitspraak doet en dat kan jaren duren en intussen wordt je auto in beslag genomen en ben je hem dus die hele tijd kwijt .  Die auto’s staan daar dus tot de politie komt maar die vindt dat nooit dringend dus blokkeren ze urenlang het hele verkeer.  Opvallend hoe de Costa Ricanen, die  anders de hele tijd toeteren en op alle mogelijke manieren proberen in te halen en haast hebben, zich daar rustig bij neerleggen: niemand protesteert, niemand duwt de auto’s aan de kant, ze blijven allemaal rustig wachten tot de weg weer vrijgemaakt is.

Dat was dus vanmorgen ook het geval.  Maar toen de politie eindelijk gekomen was en de nodige documenten had opgesteld en het nodige geklets had gedaan, brak er een opstootje uit in de bus.  De chauffeur had kennelijk beslist dat hij niet verder zou rijden en terug zou keren naar zijn stelplaats om zijn bus te laten herstellen. De passagiers waren woedend en eisten hun geld terug, de volle 30 eurocent.  De chauffeur weigerde want ze waren immers al bijna op hun eindebestemming en ze hadden toch lang in de bus mogen zitten voor hun geld en hij had geld nodig om zijn bus te laten herstellen.  Er klonk geschreeuw en er werd met vuisten gezwaaid en de agenten riepen versterking op.  Maar toen sprong er iemand uit de bus met het sigarenkistje waarin de chauffeur zijn geld bewaarde onder zijn arm geklemd en hij rende er grijnzend vandoor.  De discussie had toen niet veel zin meer en braaf verlieten de passagiers de bus. Bij het uitstappen gaven ze de chauffeur een hand en wensten hem toe dat de reparatie niet te veel geld zou kosten en hij wuifde hen nog na.  Zo gaat dat hier.

Donderdag kwam mijn neef Peter aan.  Hij komt hier twee weken rondreizen, om paard te rijden en door de boomtoppen te roetsjen en over het wilde water te varen en hoge bergen te beklimmen.  Hij zou een paar dagen bij ons logeren en we wisten eigenlijk niet hoe we zo'n fijnzinnig en bereisd man op gepaste wijze moesten ontvangen.  Maar hij bleek heel eenvoudig gebleven te zijn en uiteindelijk  werd het een uiterst plezierig verblijf.   

We zij samen naar het Nationaal Park Carara gegaan, waar de rode ara’s je volgens de reisgidsen in de mond vliegen.

Niets van: meer dan een silhouet kregen we niet te zien.  Je hoort constant geschreeuw en gekwetter  en gescharrel in de jungle maar je ziet geen vogel.  Het oerwoud is niet ideaal voor vogelaars: de vegetatie is zo dik dat je nergens verder dan een meter kunt zien; wat voor een ander soort vogelaars dan wel weer ideaal is, natuurlijk.

Maar langsheen de rivier die omheen het park loopt (en waar we toen we naar Jacó gingen ook de krokodillen zagen) vlogen allerlei mooie vogels: ijsvogels, mangrovezwaluwen, een visarend met een vis in zijn klauwen en een schuitbekreiger (die mij deed denken aan Margriet Hermans):

(Bulderlach)

Gotcha!

Net voor we het park weer uitwandelden zagen we een groepje capucijneraapjes in de struiken langsheen het pad.  Ze zaten smakelijk te eten.  Zoals elke ontmoeting met apen in het wild, een fantastische belevenis.

Zondag bezochten we een tropische tuin in het noordoosten, waar de bergen overgaan in de vlakte die naar de Caraïben loopt en waar mijn vriend Serpsk onschuldig in de gevangenis zit.  Je voelt je alsof je gekrompen ben en de lengte van een kabouter hebt: zo hoog steken de planten, die je alleen kent als kamerplant in Europa, boven je uit.  
Er onopvallende luiaards delen het bos met de iets minder discrete brulapen.

En toen moesten wij afscheid nemen.  Niet echter voordat hij eerst naar een aantal bloedstollende verhalen moest luisteren over de misdaad in Costa Rica.  Zo kon hij met een vrolijk gemoed aan zijn rondreis beginnen. 

Op de terugweg kwamen we door Braulio Carrillo, een nationaal park vol vulkanen, waar het altijd regent en mistig is, zelfs al is het 20 kilometer verderop in de Centrale Vallei een schitterende zomerdag.

Peter heeft mij vanmorgen gebeld.  Hij verbleef in een lodge waar hij een vlooienband moest dragen.  Tsja.